Bursa Oynar Güvercini

 

Bursa Güvercini, Bursa’ya ait bir kuş türüdür. Osmanlı döneminde yetiştirilmiş bir ırktır. Dünyanın en zengin ve parlak tüylü kuşlarındandır, dünyada Bursa Roller adıyla bilinir. Bursa çevresinde ise Oynar veya Akkanat adıyla anılır.

 

Bursa güvercini, bir söylenceye göre Bursa’ya  Osmanlı padişahlarından 1. Murat’ın veziri Kara Timurtaş Paşa tarafından Bosna ve Arnavutluk civarında katıldığı seferlerden getirilmişti; bir başka söylenceye göre Fatih Sultan Mehmet zamanında Cem Sultan tarafından getirilmişti. Bizans döneminden kalma Bursa ve İznik çinilerinde görülen ve Bizans’ın aptal kuşu denen kuşun Bursa güvercini olma ihtimali doğruysa, kuşun geçmişi Bizans’a kadar inmektedir.

 

Bursa güvercinleri, 7 saat uçma yeteneği nedeniyle uçuş atletleri olarak anılırlar. Bu yetenekleri nedeniyle Osmanlı döneminde haberleşme amacıyla kullanılırlardı. Bu kuşlar, Kosova’ya ve Arnavutluk’a kadar uçardı. 7-8 saat uçma yetenkleri günümüzde kaybolmuştur, en fazla 3 saat uçabilmektedirler. Makas yapabilen bir kuştur.

 

Bursalı aileler kuşlarını nesilden nesile aktararak bu kuş türünün devamı sağlanmıştır. Evlerinde nesiller boyu güvercin besleyen Bursalıların şehrin düşman işgalinden kurtulduğu günü tüm beyaz güvercinlerini uçurarak bunu kutladığı anlatılır.

 

Bursa güvercini ya yanar-döner çok parlak siyah renktedir (Arap) ya da tam beyazdır (Beyaz). Siyah olanların göğsü yeşilimsi yanar dönerdir. Sadece kuyrukları beyaz bütün vücudu siyah (karakanat), sadece kanat ve kuyrukları beyaz diğer yerleri siyah (akkanat akkuyruk) olan türler de vardır. Dikkat çekecek kadar kırmızı ayakları, çok açık renkte gözleri vardır. Göz çevresi ve göz kapakları beyazdır. Kuyuruk telek sayısı 12’dir.

 

Bursa’da yaşayan 2 bin civarında kuş yetiştiricisinin en çok besledikleri tür olan Bursa güvercini yetiştiricileri için “Bursa Oynar Güvercini Sevenler ve Yetiştirenler Derneği” adlı bir dernek kurulmuştur. Derneğin web sitesine ulaşmak için tıklayınız.

 

Bursa’nın İnegöl ilçesinde Bursa Oynar güvercini yetiştirenler çoktur. Bursa ve İnegöl dışında Eskişehir’de, Afyon’da, İstanbul’da da Bursa güvercini bulunur.

 

Bursa oynar kuşları makaracıdır. Makara yapan kuş, gruptan kopar 10 takla atarak aşağı doğru düşer ve tekrar yükselip gruba takılır, bunu diğer grup üyeleri izler ve seyretmesi çok güzel bir görüntü oluşturur.  Fakat 30-35 yıl önce bu özellikleri yetiştiriciler tarafından ortadan kaldırılmıştır. Hatta makara yapan Oynarlar, yetiştiriciler tarafından tercih edilmemektedir.

 

Bursa'ya özgü diğer güvercin türleri, Muradiye Selaniği ve Taklacı Paçalı Türk Güvercini'dir.

Yorum Yaz