Gümüşçeken Caddesi üzerinde, Belediye Katlı Otoparkı’nın önündeki alanda yer alan tarihi mesciddir.
Tek katlı, tek mekanlı, minaresiz, minbersiz bir yapıdır. Toplam cemaat kapasitesi 70 kişidir.
14. yüzyıl sonlarında yapılmıştır ama kim tarafından, ne zaman yapıldığına dair kesin bilgi bulunmaz. Fatih devri yapılarını andırmaktadır.
Mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne aittir.
Mescit, bir dönem özel mülkiyete geçmiş ve ambar olarak kullanılmıştır. Şehime Akkayalı tarafından Bursa Eski Eserleri Sevenler Derneği'ne bağışlanmış ve 1963 yılında tarafından onarılarak yeniden ibadete açılmıştır.
Şehabettinpaşa Camii, Altıparmak Semti'nindeÇatalfırın Sokak'ın başında yer alan tarihi camidir.
Ahşap çatılı minik bir yapıdır.
Adını, Fatih Sultan Mehmet'in veziri Şehabettin Paşa'dan almıştır. Hadım Şehabettin Paşa adıyla da bilinen Şehabettin Paşa, II. Murat ve Fatih devirlerinde vezirlik yapmış bir devlet adamıdır.
Fatih devri sadrazamlarından Karamanlı Mehmet 'in oğlu olan Mehmet Çelebi tarafından 1497 tarihinde (hicri 903) yapıldığı kitabesinde şu sözlerle yazılıdır:
Mehmed Çelebi ibn-i Mehmed ki et Karamanı Bu hub mesçide oldu safayla bani Dokozyüzüç yıla vasi olmuştu tarihi Ki hurrem eyledi bu huyle dili edvi
Hadım Lala Şehabettin Şahin Paşa kimdi?
II. Murad ve II. Mehmet döneminde vezirlik yapmış bir devşirmedir. Dönemin güçlü veziri Çandarlı Halil Paşa ile Zağnos ve İbrahim Paşalar arasındaki hizipleşmede Çandarlı'nın karşısında yer aldı.
II.Murat’ın 1444 yılında tahttan çekilip yerine 12 yaşındaki II. Mehmet’in tahta çıkmasında rol oynadı.
Çocuk padişahın tahta çıkması, II Murat’ın tahtta hak iddia eden kardeşi Orhan Çelebi’yi Dobruca’da bir isyan girişimi için cesaretlendirmişti. Girişimi önleyen ve Orhan Çelebi’yi İstanbul’a kaçmak zorunda bırakan Şehabettin Paşa oldu.
Padişah değişikliği, Haçlılar’ı da yeni bir sefere kışkırtmıştı. Şehabettin Paşa, savaşa II. Mehmet komutasında gidilmesini savunmuş ama baba II.Murat orduyu komuta etmişti. Osmanlı’nın zaferi ile sonuçlanan savaşta, Türk ordusunun sol kolunu Rumeli Beylerbeyi olan Şehabetin Şahin Paşa yönetti.
10 Kasım 1944’te gerçekleşen Varna Zaferi’nden sonra “paranın ayarı bozuldu” gerekçesiyle ve Çandarlı Halil’in kışkırtmasıyla 1446 yazında çıkan yeniçeri isyanında Şehabettin Paşa’nın sarayı basılıp yağmalandı ve II. Mehmet’in sarayına sığınan paşa, canını zor kurtardı.
Çıkan karışıklıklar sonucu 1446 yılının ağustos ayında Sultan II. Murat, yeniden tahta geçti. Şehabettin Paşa, tahttan inen Mehmet ile birlikte Manisa’ya gönderilen paşalar arasındaydı.
II. Mehmet, 1451’de ölen babasının yerine tekrar tahta geçtiğinde yönetimde etkili oldu ve Çandarlı Halil’in muhalefetine rağmen diğer devşirme paşalarla birlikte padişahı İstanbul’un fethine ikna etti.
Fetihten sonra Fatih Sultan Mehmet’in ikinci veziri oldu.
Orhan Camisi, Bursa'da Osmanlı dönemine ait ilk camidir.
Orhangazi Meydanı'nda Ulu Cami ile tarihi belediye binası arasında yer alır. Kapısındaki kitabeye göre 1339 yılında inşa edilmeye başlamıştır. Yapıda, Bizans sütün ve sütun başlıkları kullanılmıştır. Yapımında Rum ustaların çalıştığı anlaşılmaktadır.
Orhan Camisi, birbirinden kemerle ayrılmış iki mekandan oluşur. Mekanlardan biri ibadete ayrılmıştı. Diğer mekan ise duvarlarla bölünmüş ve birbirine dar geçtilerle bağlanan küçük odalardan oluşmaktaydı. Bu odalar idari işler için veya mahkeme olarak kullanıldığı sanılmaktadır. Gezgin dervişlere tahsis edilmiş odalar olduğu da düşünülür. İki mekanın üstünde birer büyük kubbe vardır.
İlk restorasyonu inşasından 80 yıl sonra yapıldı. 1413 yılında Çelebi Sultan Mehmet'in Rumeli seferinde olmasını fırsat bilen Karamanoğlu 2. Mehmet şehri işgal etmiş ve pek çok yeri yakmıştı. Cami, ateş karşısında erimeyen bir tür taştan yapıldığından duvarları zarar görmemiş; kapı ve kapının bulunduğu kemer bozulmuştu. 1417 yılında Vezir-i Azam Bayezdı Paşa gözetiminde restore edildi.
İzleyen yıllarda yangın ve deprem yüzünden hasarlar gören Orhan Camisi; 1417, 1619, 1629, 1732, 1773, 1782, 1794, 1888, 1863, 1904 yıllarıdna onarım gördü. Son onarımını Süreyya Yücel adlı mimar yapmıştır.
2006 yılında kubbelerinin kurşunları değiştirildi, daha önce civardaki esnaf tarafından boyası ve dış cephe derzleri yenilendi.
Osmanlıların ilk şeyhülislamı Molla Fenari, Orhan Camisi'nde ders vermiştir.
Eskici Baba Çınarı'ının Orhan Camisi inşası sırasında dikildiği sanılıyor.
Orhan Camisi'nin çevresinde imarethane, hamam, mektep gibi yapılardan oluşan bir külliye de vardı ama Bursa depremeleri sırasında bu yapılar zarar görmüşler ve zamanla temelleri dahi yok olmuştur.
Bursalı sanatçı Ertuğrul Topsakal'ın Orhan Cami adlı tablosu
